Trong những năm qua, với sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể các cấp, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị cùng với nỗ lực, cố gắng của ngành dân số, công tác dân số của tỉnh đã đạt được những kết quả quan trọng, nhất là từ khi có Nghị quyết số 47-NQ/TW, ngày 22-3-2005 của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình, gần đây là Nghị quyết số 21-NQ/TW, ngày 25-10-2017 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới; Tỉnh ủy ban hành Chương trình hành động cụ thể hóa thực hiện và chỉ đạo cấp ủy đảng, tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể các cấp triển khai, quán triệt, tuyên truyền các nghị quyết, chỉ thị, quy định của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về thực hiện chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình đến đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức, đoàn viên, hội viên trong tỉnh thực hiện; các cấp ủy đảng, chính quyền và các ban, ngành, đoàn thể các cấp tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, tích cực thông tin, tuyên truyền, triển khai thực hiện các nghị quyết nêu trên phù hợp với đặc điểm, tình hình của từng địa phương, đơn vị, xem công tác dân số và kế hoạch hóa gia đình là một nhiệm vụ quan trọng. Chính vì vậy, vai trò, trách nhiệm của đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức, đoàn viên, hội viên được nâng lên, nhận thức của toàn xã hội về chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình từng bước chuyển biến tích cực, chất lượng dân số ngày càng tốt hơn, góp phần tích cực vào công tác giảm nghèo, bảo vệ, chăm sóc sức khỏe và là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, công tác dân số kế hoạch hóa gia đình vẫn còn một số mặt cần khắc phục, đó là sự phối hợp của một số cơ quan, đơn vị trong việc tổ chức thực hiện công tác dân số và kế hoạch hóa gia đình từng lúc thiếu đồng bộ; sự chênh lệch giới tính khi sinh còn cao; vẫn còn tình trạng cán bộ, đảng viên thiếu gương mẫu, vi phạm chính sách dân số kế hoạch hóa gia đình (sinh con thứ ba, sinh con thứ tư) dẫn đến bị xử lý kỷ luật, cụ thể: Trong số đảng viên bị kỷ luật năm 2018 (các cấp ủy và ủy ban kiểm tra các cấp trong tỉnh thi hành kỷ luật 236 đảng viên (có 72 cấp ủy viên)) có 33 đảng viên bị kỷ luật bằng hình thức khiển trách và cảnh cáo do vi phạm chính sách dân số kế hoạch hóa gia đình, chiếm tỷ lệ 14%. Đáng chú ý từ năm 2016 đến nay, năm nào cũng có đảng viên bị thi hành kỷ luật do vi phạm chính sách dân số kế hoạch hóa gia đình và tăng theo từng năm (nếu năm 2016 có 19 đảng viên vi phạm bị kỷ luật nội dung này thì năm 2017 là 28 đảng viên, năm 2018 là 33 đảng viên).

Đồng chí Nguyễn Văn Tấn, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Dân chính đảng báo cáo tình trạng đảng viên sinh con thứ ba có chiều hướng tăng tại Hội nghị triển khai Chương trình công tác năm 2019 của Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy.

Theo phân tích số liệu thống kê, phần đông đảng viên vi phạm chính sách dân số kế hoạch hóa gia đình là đảng viên không giữ chức vụ trong Đảng, chính quyền và đoàn thể; bên cạnh đó, hình thức xử lý kỷ luật hiện nay nếu sinh con thứ 3 bị kỷ luật hình thức khiển trách và sau 01 năm kể từ ngày công bố quyết định kỷ luật hoặc quyết định giải quyết khiếu nại kỷ luật nếu đảng viên không khiếu nại, không tái phạm hoặc không có vi phạm mới đến mức phải thi hành kỷ luật thì quyết định kỷ luật đương nhiên hết hiệu lực, từ đó có không ít đảng viên đã chủ động sinh con thứ ba vì cho rằng không ảnh hưởng lớn đến vị trí công tác của họ.

Có thể thấy, việc đảng viên thiếu ý thức chấp hành nghị quyết, quy định, chính sách của Đảng, không gương mẫu, vi phạm chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình đã ảnh hưởng không nhỏ đến công tác tuyên truyền, vận động người dân thực hiện kế hoạch hóa gia đình; nếu không có giải pháp quyết liệt, đồng bộ, triệt để, sẽ tạo ra những hệ lụy không nhỏ về sau.

Quan điểm chỉ đạo của Trung ương tại Nghị quyết số 21-NQ/TW, ngày 25-10-2017 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới là “Dân số là yếu tố quan trọng hàng đầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Công tác dân số là nhiệm vụ chiến lược, vừa cấp thiết vừa lâu dài; là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân”. Để cụ thể hóa thực hiện quan điểm chỉ đạo này và từng bước khắc phục được thực trạng đảng viên thiếu gương mẫu, vi phạm chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình, thiết nghĩ:

Một là, cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận, đoàn thể các cấp trong tỉnh, nhất là người đứng đầu quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên, sâu sát công tác triển khai, quán triệt thực hiện nghị quyết, chỉ thị, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về chính sách dân số kế hoạch hóa gia đình; có sự phối hợp, kết hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, đoàn thể trong công tác tuyên truyền, vận động, giáo dục cán bộ, đảng viên và nhân dân nhận thức sâu sắc về chiến lược dân số, thực hiện tốt chính sách dân số trong tình hình mới.

Hai là, chi bộ cần thực hiện tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng, bồi dưỡng nhận thức, nâng cao tinh thần, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên; giám sát thường xuyên nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, đảng viên, có định hướng, tuyên truyền, vận động bằng những hình thức phù hợp.

Ba là, lồng ghép nội dung thực hiện chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình vào nghị quyết phương hướng, nhiệm vụ hằng năm của cấp ủy và đưa nội dung, chỉ tiêu không có đảng viên vi phạm chính sách dân số kế hoạch hóa gia đình vào xét thi đua khen thưởng, phân tích chất lượng tổ chức đảng, đảng viên hằng năm.

Bốn là, cấp ủy, tổ chức đảng, ủy ban kiểm tra các cấp tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với tổ chức đảng, đảng viên trong việc lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về chính sách dân số kế hoạch hóa gia đình, như: Nghị quyết số 21-NQ/TW, ngày 25-10-2017 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm minh các trường hợp cán bộ, đảng viên vi phạm chính sách này, tạo sự răn đe, phòng ngừa vi phạm chung trong cán bộ, đảng viên.

Năm là, phát huy tính tiên phong, gương mẫu, ý thức tôn trọng, chấp hành tốt chủ trương, nghị quyết, chỉ thị, quy định của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác dân số kế hoạch hóa gia đình của mỗi cán bộ, đảng viên, theo tinh thần Quy định số 08-QĐ/TU, ngày 26-10-2012 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp trong tỉnh; đồng thời thực hiện tốt chủ trương của Đảng là mỗi cặp vợ chồng sinh đủ 2 con.

Khánh Hưng