Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra, kỷ luật của Đảng

Nói về công tác kiểm tra, Chủ tịch Hồ Chí Minh đưa ra quan điểm trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” viết vào tháng 10/1947. Người yêu cầu: “Mỗi cơ quan, bộ đội, đoàn thể phải tổ chức một uỷ ban học tập, do cán bộ cao cấp lãnh đạo, do các cấp cử đại biểu tham gia. Uỷ ban này định ra kế hoạch; nghiên cứu, thảo luận, kiểm tra và thực hành... Uỷ ban học tập phải có một ban kiểm tra để xem xét việc học tập và sự tiến bộ của mọi người, giúp đỡ người tiến bộ ít, khen ngợi người tiến bộ nhiều”. Người yêu cầu Đảng phải thực hành đầy đủ những điều sau: “Phải nghiêm ngặt kiểm tra, các địa phương kiên quyết thực hành những Nghị quyết của Đảng. Kiên quyết chống lại thói Nghị quyết một đường, thi hành một nẻo”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng “Làm mà không kiểm tra thì không biết kết quả ra sao, không hiểu sai lệch thế nào để kịp thời sửa chữa” và “Nếu tổ chức việc kiểm tra cho chu đáo thì cũng như có ngọn đèn “pha”. Bao nhiêu tình hình, bao nhiêu ưu điểm và khuyết điểm, bao nhiêu cán bộ chúng ta đều thấy rõ”. Trên Báo Sự thật số 103 ngày 30/11/1948 với tiêu đề “Một việc mà các cơ quan lãnh đạo cần thực hiện ngay”, Người viết “Có kiểm tra mới phát huy được tinh thần tích cực và lực lượng to tát của nhân dân, mới biết rõ năng lực và khuyết điểm của cán bộ, mới sửa chữa và giúp đỡ kịp thời”. Cũng trong bài viết này, Người chỉ rõ cách thức thực hiện kiểm tra thông qua ba điểm “1. Kiểm tra phải có hệ thống. Nghĩa là khi đã có nghị quyết thì phải lập tức đốc thúc sự thực hành nghị quyết ấy, phải biết rõ sự sinh hoạt và cách làm việc của cán bộ và nhân dân ở địa phương ấy. Có như thế mới kịp thời thấy rõ những khuyết điểm và những khó khăn, để sửa đổi các khuyết điểm và tìm cách giúp đỡ để vượt qua mọi sự khó khăn. 2. Kiểm tra không nên chỉ bằng cứ vào các tờ báo cáo, mà phải đi đến tận nơi. 3. Kiểm tra là phải dùng cách thức thật thà tự phê bình và phê bình, để tỏ rõ hết mọi khuyết điểm và tìm cách sửa chữa những khuyết điểm ấy”.

Cà Mau triển khai học tâp Chuyên đề năm 2020 “Tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”

Theo tư tưởng của Người, để công tác kiểm tra thực sự có chất lượng, hiệu quả, góp phần chủ động phòng ngừa, ngăn chặn xảy ra thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm của tổ chức đảng và đảng viên từ khi còn manh nha, thì công tác kiểm tra phải chủ động và trong quá trình kiểm tra, chủ thể kiểm tra không chỉ thực hiện việc kiểm tra một cách thuần túy, đơn giản, mà còn phải thực hiện việc động viên, thuyết phục, giáo dục đối tượng kiểm tra có nhận thức đúng về vị trí, vai trò, ý nghĩa, tác dụng của công tác kiểm tra, biết thiếu sót, khuyết điểm kịp thời sửa chữa, khắc phục. Người chỉ rõ: “Trừ những người cố ý phá hoại, ngoài ra không ai cố ý sai lầm, sai lầm là vì không hiểu, không biết. Vì vậy, đối với cán bộ bị sai lầm, ta quyết không nên nhận rằng họ muốn như thế, mà công kích họ. Trái lại, ta phải dùng thái độ thân thiết, giúp họ tìm ra cái cớ vì sao mà sai lầm? Sai lầm như thế, sẽ có hại đến công việc thế nào? Làm thế nào mà sửa chữa?”. Và chính Người đã hướng dẫn cách giáo dục, giúp đỡ đối tượng kiểm tra “Muốn họ thành tâm sửa chữa, phải giải thích rõ ràng, làm cho họ tự trông thấy, tự nhận rõ sự sai lầm đó, làm cho họ vui lòng sửa đổi, chứ không phải bị cưỡng bức mà sửa đổi”.

Về kỷ luật và thi hành kỷ luật của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng “Kỷ luật và thi hành kỷ luật trong Đảng là một tất yếu khách quan để giáo dục, phòng ngừa, ngăn chặn thiếu sót, khuyết điểm, sai lầm; sửa chữa thói hư, tật xấu; thải loại những kẻ thoái hóa biến chất; xây dựng Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh” và Người khẳng định “Kỷ luật của ta là kỷ luật sắt, nghĩa là nghiêm túc và tự giác. Các đồng chí chúng ta cần phải ra sức giữ gìn kỷ luật sắt của Đảng”. Theo Người, nếu thấy cán bộ, đảng viên có khuyết điểm, vi phạm thì phải làm rõ chứng lý, kết luận chuẩn xác, không chủ quan, áp đặt; phải để họ được bày tỏ ý kiến của mình về khuyết điểm, vi phạm của mình, tự thấy và tự giác nhận khuyết điểm, sai phạm, tự nhận hình thức kỷ luật một cách tâm phục, khẩu phục thì mới đạt được mục đích, yêu cầu của công tác kiểm tra, kỷ luật đảng. Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn, đối với những người không chịu nổi kỷ luật của Đảng, có nguyện vọng xin ra khỏi Đảng, thì Đảng cũng tạo điều kiện cho họ ra khỏi Đảng và vẫn đối xử tốt, vẫn giữ tình cảm thân thiện với họ và chỉ yêu cầu một điều là “Không lộ bí mật của Đảng, không phản Đảng, không phá hoại Đảng”.

Vận dụng, cụ thể hoá tư tưởng Hồ Chí Minh thành hành động thiết thực, hiệu quả

Tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra, kỷ luật của Đảng đã và đang là cẩm nang quý giá được Đảng vận dụng, bổ sung, phát triển. Trong quá trình xây dựng, hoạt động, Đảng luôn xác định công tác kiểm tra là một trong những chức năng lãnh đạo của Đảng, là một bộ phận đặc biệt quan trọng trong toàn bộ công tác xây dựng Đảng; từ đó, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của uỷ ban kiểm tra được tăng cường để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Đặc biệt là tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 5 (khóa X) đã ban hành Nghị quyết số 14-NQ/TW, ngày 30/7/2007 về tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, đây là lần đầu tiên Đảng ta ban hành một Nghị quyết chuyên đề về công tác kiểm tra, giám sát; điều đó khẳng định vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác kiểm tra, giám sát; bên cạnh đó, chất lượng, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật của cấp uỷ, tổ chức đảng, uỷ ban kiểm tra các cấp thời gian qua được nâng lên, từng bước đi vào nền nếp, tạo được sự chuyển biến rõ nét trong công tác xây dựng Đảng, góp phần củng cố thêm niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng.

Đối với Đảng bộ tỉnh Cà Mau, vận dụng linh hoạt tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra, kỷ luật đảng, thời gian qua, cấp ủy, tổ chức đảng, uỷ ban kiểm tra các cấp trong tỉnh tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng và chủ động tổ chức thực hiện toàn diện các nhiệm vụ do Điều lệ Đảng quy định, đạt được nhiều kết quả tích cực, quan trọng. Từ đầu nhiệm kỳ 2015-2020 đến hết năm 2019, uỷ ban kiểm tra các cấp giúp cấp ủy kiểm tra 1.828 tổ chức đảng, 2.460 đảng viên (có 778 cấp ủy viên các cấp); giám sát chuyên đề 732 tổ chức đảng, 1.050 đảng viên (có 511 cấp ủy viên các cấp). Uỷ ban kiểm tra các cấp kiểm tra 30 tổ chức đảng cấp dưới và 196 đảng viên (có 108 cấp ủy viên các cấp) khi có dấu hiệu vi phạm; kiểm tra 828 tổ chức đảng cấp dưới thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật trong Đảng; giám sát chuyên đề 560 tổ chức đảng, 516 đảng viên (có 334 cấp ủy viên); giải quyết tố cáo 09 tổ chức, 202 đảng viên (có 119 cấp ủy viên các cấp); kiểm tra tài chính đảng 1.014 tổ chức đảng. Thi hành kỷ luật 03 tổ chức đảng và 1.026 đảng viên (có 319 cấp ủy viên các cấp). Kết quả công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng thời gian qua đã góp phần quan trọng vào việc bảo vệ đường lối, quan điểm, các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng; ngăn chặn tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên; đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên, góp phần giữ vững ổn định chính trị, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội của tỉnh.

Thủ trưởng Cơ quan UBKT Tỉnh uỷ triển khai nhiệm vụ năm 2019 đến cán bộ, công chức Cơ quan

Tuy nhiên, công tác kiểm tra, giám sát vẫn còn mặt hạn chế cần khắc phục, đó là một số cấp ủy, tổ chức đảng, đảng viên nhận thức chưa đầy đủ mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng trong công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng; việc thực hiện một số nhiệm vụ, quy định mới của Đảng còn lúng túng, hiệu quả chưa cao; số đảng viên bị thi hành kỷ luật có trường hợp chưa nghiêm, chưa kịp thời; tính tự giác, tự phê bình và phê bình trong một số ít tổ chức đảng, đảng viên còn yếu; năng lực, kinh nghiệm thực tiễn của một số cán bộ kiểm tra còn hạn chế, chưa ngang tầm với yêu cầu, nhiệm vụ.

Để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời khắc phục những hạn chế, tồn tại đã qua, thời gian tới cấp ủy, tổ chức đảng, ủy ban kiểm tra các cấp, đảng viên Đảng bộ tỉnh cần vận dụng, cụ thể hoá tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra, kỷ luật đảng thành hành động thiết thực, hiệu quả, trong đó cần thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm:

Thứ nhất, tiếp tục tuyên truyền nâng cao hơn nữa nhận thức của cấp uỷ, tổ chức đảng, đảng viên về tư tưởng Hồ Chí Minh đối với công tác kiểm tra, kỷ luật đảng, gắn với thực hiện hiệu quả Chỉ thị số 05-CT/TW, ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”; kịp thời triển khai thực hiện các quy định, quyết định, hướng dẫn của Đảng, cấp uỷ cấp trên về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng, đồng thời rà soát, cụ thể hoá thành các văn bản quy trình, quy định thực hiện phù hợp với tình hình địa phương, đơn vị.

Thứ hai, các cấp ủy, tổ chức đảng, uỷ ban kiểm tra các cấp tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng theo tinh thần Thông báo số 38-TB/TW, ngày 03/8/2017 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Chiến lược công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đến năm 2020 và Thông báo số 156-TB/TW, ngày 01/10/2019 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá X “về tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của Đảng”; thực hiện đầy đủ, đồng bộ các nhóm nhiệm vụ và giải pháp được nêu ra nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng trong Đảng bộ tỉnh.

Thứ ba, uỷ ban kiểm tra cấp trên tăng cường kiểm tra, hướng dẫn tổ chức đảng, uỷ ban kiểm tra cấp dưới trong thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát, giải quyết tố cáo, khiếu nại, thi hành kỷ luật theo quy định của Điều lệ Đảng; chủ động phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị có liên quan trong thực hiện nhiệm vụ theo quy chế phối hợp.

Thứ tư, thường xuyên củng cố, kiện toàn tổ chức, bộ máy cơ quan uỷ ban kiểm tra các cấp đảm bảo đủ số lượng, nâng cao chất lượng, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ. Coi trọng việc lựa chọn, bồi dưỡng, luân chuyển cán bộ kiểm tra nhằm nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực chuyên môn nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức, tác phong công tác. Và chính mỗi cán bộ kiểm tra phải tự giác học tập, nghiên cứu, hoàn thiện hơn nữa theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh “cán bộ kiểm tra phải học tập và thấm nhuần đường lối, quan điểm của Đảng, phải luôn chú ý nâng cao khả năng chuyên môn, phải cố gắng công tác, phải trau dồi đạo đức cách mạng”.

Khánh Hưng