Hỏi về nghiệp vụ công tác Đảng
Kính gửi Ủy ban kiểm tra Tỉnh ủy Cà Mau, Tôi có một số câu hỏi liên quan đến nội dung Đại hội Chi bộ trực thuộc như sau: 1. Về công tác nhân sự Đại hội: Đồng chí A là Đảng ủy viên, Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra Đảng ủy cơ sở có được ứng cử hoặc đề cử vào chức danh Bí thư Chi bộ trực thuộc không? Lấy ví dụ nếu như đồng chí đó được bầu vào Bí thư Chi bộ trực thuộc thì công tác kiểm tra, giám sát của Ủy ban kiểm tra đảng ủy cơ sở đối với Bí thư, Chi bộ trực thuộc được thực hiện như thế nào? 2. Trường hợp nhân sự dự kiến Bí thư Chi bộ không trúng cử Cấp ủy khóa mới thì xử lý như thế nào (chỉ có nhân sự dự kiến Bí thư mới đủ tiêu chuẩn)? Có cần xem xét lại quá trình chuẩn bị nhân sự của cấp ủy khóa cũ hay cấp ủy cơ sở không? 3. Về trang trí đại hội Theo quy định, hình ảnh Mác-Lênin được treo bên phải thì ở đây được hiểu như thế nào? Bên phải so với ảnh Bác Hồ hay góc bên phải của tiêu đề đại hội? Rất mong được giải đáp thắc mắc từ Ủy ban kiểm tra Tỉnh ủy Cà Mau. Trân trọng cảm ơn.
Ban Biên tập Trang Thông tin điện tử Cơ quan Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy trao đổi các câu hỏi của đồng chí, như sau:
1. Về công tác nhân sự Đại hội: Đồng chí A là Đảng ủy viên, Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra Đảng ủy cơ sở có được ứng cử hoặc đề cử vào chức danh Bí thư Chi bộ trực thuộc không? Lấy ví dụ nếu như đồng chí đó được bầu vào Bí thư Chi bộ trực thuộc thì công tác kiểm tra, giám sát của Ủy ban kiểm tra đảng ủy cơ sở đối với Bí thư, Chi bộ trực thuộc được thực hiện như thế nào?
Trả lời:
Nội dung thứ nhất: Về công tác nhân sự Đại hội, đồng chí A là Đảng ủy viên, Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra Đảng ủy cơ sở có được ứng cử hoặc đề cử vào chức danh Bí thư Chi bộ trực thuộc không?
- Theo Khoản 2, Điều 3, Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam quy định: “Đảng viên có quyền ứng cử, đề cử và bầu cử cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng theo quy định của Ban Chấp hành Trung ương”.
- Điều 9, Quy chế bầu cử trong Đảng (ban hành kèm theo Quyết định số 244-QĐ/TW, ngày 09/6/2014 của Ban Chấp hành Trung ương), quy định việc ứng cử được áp dụng trong các trường hợp: “1. Đảng viên chính thức ứng cử tại đại hội đảng viên mà mình là thành viên của tổ chức đảng đó… 3. Ủy viên ban chấp hành ứng cử để được bầu vào ban thường vụ;… trường hợp cấp ủy chỉ bầu bí thư, phó bí thư, không bầu ban thường vụ thì cấp ủy viên có quyền ứng cử để được bầu làm bí thư, phó bí thư. Trường hợp đại hội chi bộ không bầu chi ủy, đảng viên chính thức có quyền ứng cử để được bầu làm bí thư, phó bí thư…”.
- Khoản 2, Điều 11, Quy chế bầu cử trong Đảng, quy định về đề cử: “Ở đại hội đảng viên, đảng viên chính thức, đảng viên sinh hoạt tạm thời và đảng viên dự bị đều có quyền đề cử đảng viên chính thức của đảng bộ, chi bộ để được bầu vào cấp ủy cấp mình”.
- Khoản 1, Điều 13, Quy chế bầu cử trong Đảng quy định những trường hợp không được ứng cử và đề cử: “Cấp ủy viên cấp triệu tập đại hội không được đề cử nhân sự ngoài danh sách do cấp ủy đề cử; không được ứng cử và nhận đề cử nếu không có tên trong danh sách đề của cấp ủy”.
- Điểm 1.4, mục 1, phần III, Nghị quyết số 21-NQ/TW, ngày 16/6/2022 của Ban Chấp hành Trung ương “về tăng cường củng cố, xây dựng tổ chức cơ sở đảng và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên trong giai đoạn mới”, yêu cầu: “… Thực hiện chủ trương bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, bản, khóm, ấp, tổ dân phố hoặc trưởng ban công tác mặt trận; bí thư cấp ủy đồng thời là thủ trưởng cơ quan, đơn vị phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ và thực tiễn ở từng địa phương, cơ quan, đơn vị”.
Do nội dung câu hỏi chưa thể hiện rõ đảng viên A đang sinh hoạt tại chi bộ nào nên chưa thể trả lời đảng viên A có được ứng cử hoặc đề cử vào chức danh Bí thư Chi bộ trực thuộc hay không. Trường hợp đảng viên A sinh hoạt tại Chi bộ thì việc ứng cử hoặc đề cử vào chức danh Bí thư Chi bộ trực thuộc phải căn cứ các quy định nêu trên.
Ngoài ra, theo Hướng dẫn số 08-HD/UBKTTW, ngày 14/02/2020 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương “công tác nhân sự ủy ban kiểm tra tại đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng”, hướng dẫn đối với ủy ban kiểm tra đảng ủy cơ sở, số lượng từ 03 đến 05 ủy viên (do đảng ủy cơ sở quyết định), trong đó chủ nhiệm là phó bí thư hoặc ủy viên ban thường vụ, thường trực cấp ủy. Theo nội dung câu hỏi, đồng chí A, Đảng ủy viên, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy cơ sở là chưa đúng theo hướng dẫn.
Nội dung thứ hai: Trường hợp đồng chí A được bầu Bí thư Chi bộ trực thuộc thì công tác kiểm tra, giám sát của Ủy ban kiểm tra đảng ủy cơ sở đối với Bí thư, Chi bộ trực thuộc được thực hiện như thế nào?
Theo Điều 2, Quy định số 22-QĐ/TW, ngày 28/7/2021 của Ban Chấp hành Trung ương “về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng”, quy định: “Kiểm tra, giám sát là những chức năng lãnh đạo của Đảng. Tổ chức đảng cấp trên kiểm tra, giám sát tổ chức đảng cấp dưới và đảng viên. Tổ chức đảng, đảng viên thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát theo sự phân công của tổ chức đảng có thẩm quyền” và Điều 8, Quy định số 22-QĐ/TW, quy định về chế độ làm việc của ủy ban kiểm tra các cấp: “Ủy ban kiểm tra thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, làm việc theo chế độ tập thể, quyết định theo đa số, chịu sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy cùng cấp và sự chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát của ủy ban kiểm tra cấp trên...”.
Như vậy, ủy ban kiểm tra đảng ủy cơ sở làm việc theo nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể quyết định; do đó, việc kiểm tra, giám sát đối với Chi bộ và đồng chí Bí thư chi bộ trực thuộc là thẩm quyền của ủy ban kiểm tra đảng ủy cơ sở.
2. Trường hợp nhân sự dự kiến Bí thư Chi bộ không trúng cử Cấp ủy khóa mới thì xử lý như thế nào (chỉ có nhân sự dự kiến Bí thư mới đủ tiêu chuẩn)? Có cần xem xét lại quá trình chuẩn bị nhân sự của cấp ủy khóa cũ hay cấp ủy cơ sở không?
Trả lời:
Nội dung thứ nhất: Trường hợp nhân sự dự kiến Bí thư Chi bộ không trúng cử cấp ủy khóa mới thì xử lý như thế nào?
- Theo Hướng dẫn số 26-HD/BTCTW, ngày 18/10/2019 của Ban Tổ chức Trung ương “một số nội dung Chỉ thị số 35-CT/TW của Bộ Chính trị về đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng”, thể hiện: “Trường hợp danh sách bầu cử bí thư, phó bí thư cấp ủy không đúng với đề án nhân sự đã được cấp ủy cấp trên trực tiếp thông qua thì ban thường vụ cấp ủy khóa mới kịp thời báo cáo xin ý kiến chỉ đạo của cấp ủy cấp trên trực tiếp có thẩm quyền; sau khi có ý kiến chỉ đạo mới tiếp tục tiến hành bầu cử bí thư, phó bí thư hoặc dừng việc bầu cử bí thư, phó bí thư cấp ủy tại đại hội để tiếp tục chuẩn bị”.
- Và điểm 22.2, mục 22, Quy định số 24-QĐ/TW, ngày 30/7/2021 của Ban Chấp hành Trung ương về thi hành Điều lệ Đảng, quy định “Trường hợp chi bộ bầu đến lần thứ ba mà không có đồng chí nào đủ số phiếu trúng cử bí thư chi bộ thì cấp ủy cấp trên căn cứ vào tình hình cụ thể của chi bộ để chỉ định một đồng chí trong số chi ủy viên hoặc đảng viên (nơi không có chi ủy) làm bí thư để điều hành hoạt động của chi bộ”.
- Theo mục 2, phần III, Nghị quyết số 26-NQ/TW, ngày 19/5/2018 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII “về tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ”, quy định: “Nhân sự không trúng cử cấp ủy cấp dưới thì không giới thiệu để bầu cấp ủy cấp trên”; và điểm 15.3, mục 15, Hướng dẫn số 01-HD/TW, ngày 28/9/2021 của Ban Bí thư Trung ương Đảng hướng dẫn một số vấn đề cụ thể thi hành Điều lệ Đảng, thể hiện: “Những đồng chí đã được đại hội hoặc hội nghị ban chấp hành giới thiệu vào danh sách bầu cử cấp ủy, ban thường vụ nhưng kết quả đạt không quá 50% số phiếu bầu thì việc xem xét bổ sung vào cấp ủy, ban thường vụ cần đánh giá, cân nhắc kỹ về uy tín, năng lực, cơ cấu cụ thể và chỉ thực hiện sau đại hội hoặc hội nghị ban chấp hành ít nhất 12 tháng, đồng thời phải được ít nhất trên một nửa số cấp ủy viên đương nhiên đồng ý”.
Như vậy, trường hợp nhân sự dự kiến Bí thư Chi bộ không trúng cử thì Đại hội sẽ báo cáo xin ý kiến chỉ đạo trực tiếp của Đảng ủy cơ sở (trực tiếp là đồng chí được đảng ủy cấp trên phân công dự và chỉ đạo Đại hội). Đối với đồng chí không trúng cử cấp ủy khóa mới thì cấp có thẩm quyền quản lý cán bộ đó có trách nhiệm phân công, bố trí công tác phù hợp với yêu cầu, tình hình cụ thể.
Nội dung thứ hai: Có cần xem xét lại quá trình chuẩn bị nhân sự của cấp ủy khóa cũ hay cấp ủy cơ sở không?
Chỉ thị số 35-CT/TW, ngày 30/5/2019 của Bộ Chính trị về đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, quy định rõ: “Sau đại hội, cấp ủy khóa mới tổ chức tổng kết, rút kinh nghiệm công tác chuẩn bị và tổ chức đại hội…”.
Theo Quy chế bầu cử trong Đảng (ban hành kèm theo Quyết định số 244-QĐ/TW, ngày 09/6/2014 của Ban Chấp hành Trung ương), trường hợp phát hiện thấy có sự vi phạm nguyên tắc, thủ tục bầu cử thì cấp ủy cấp trên có quyền bãi bỏ kết quả bầu cử của đại hội, chỉ đạo đại hội tiến hành bầu cử lại; trường hợp cá nhân đã được bầu vào cấp ủy nhưng không đảm bảo tiêu chuẩn theo quy định, cấp ủy cấp trên có quyền không chuẩn y công nhận cấp ủy viên.
Như vậy, theo quy định hiện nay, sau đại hội, cấp ủy khóa mới tổ chức tổng kết, rút kinh nghiệm về công tác chuẩn bị và tổ chức đại hội.
3. Về trang trí đại hội theo quy định, hình ảnh Mác-Lênin được treo bên phải thì ở đây được hiểu như thế nào? Bên phải so với ảnh Bác Hồ hay góc bên phải của tiêu đề đại hội?
Trả lời:
Theo hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Trung ương (tại Công văn số 8141-CV/BTGTW, ngày 24/02/2020 về trang trí khánh tiết đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2020-2025), việc trang trí bên trong Hội trường (bố trí bố cục sân khấu nhìn từ dưới lên lễ đài), như sau:
- Treo Đảng kỳ và Quốc kỳ về phía bên trái của lễ đài (Đảng kỳ ở bên trái, Quốc kỳ ở bên phải).
- Tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt trên bục cao phía dưới giữa Đảng kỳ và Quốc kỳ.
- Ảnh Các Mác và V.I.Lênin treo phía bên phải của phông (Các Mác bên trái, V.I.Lênin bên phải).
Như vậy, trường hợp câu hỏi, ảnh Các Mác và V.I.Lênin treo bên phải ở đây được hiểu là treo bên phải phông Đại hội.
Ban Biên tập Trang Thông tin điện tử thông tin đến đồng chí, tham khảo!