“Có nhiều đồng chí hoặc tự cho mình có trình độ nhận thức cao, có kinh nghiệm đầy đủ về công tác - hoặc vì không có tinh thần tiến thủ, chỉ biết tới đâu hay đó, nên không chịu học tập, không biết tự chỉ trích để sửa đổi những lầm lỗi và bồi bổ những thiếu sót. Phải biết rằng tình hình khách quan thay đổi hàng giờ hàng phút, một chủ trương của ta hôm nay đúng, hôm sau đã không hợp thời, nếu ta không tỉnh táo kiểm điểm những tư tưởng hành vi của ta để bỏ đi những cái quá thời, sai hỏng, nhất định ta sẽ không theo kịp tình thế, ta sẽ bị bỏ rơi, bị các bạn tỉnh táo nhanh nhẹn hơn vượt đi trước. Muốn được thích hợp với tình thế, muốn cùng tiến hay vượt các bạn khác ta cần phải nhận thức và tự giáo dục không ngừng, cần phải có sự thành thực tự vạch ra những khuyết điểm sai lầm để bồi bổ và sửa đổi đi. Sau khi làm xong một công tác gì, hay sau mỗi ngày làm việc, cần phải tự mình kiểm điểm xem có chỗ nào nhầm lẫn, chỗ nào chưa đầy đủ, có được ưu điểm gì nên nhớ, được kinh nghiệm gì quý đáng ghi. Phải bỏ hẳn thái độ “xong việc thì thôi”. Không chịu tự phê bình, tự chỉ trích thì không bao giờ tấn tới được”.

Nội dung bài viết là những lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với cán bộ, đảng viên và đến nay vẫn nguyên giá trị, có ý nghĩa giáo dục hết sức sâu sắc. Thực tiễn đã chứng minh, cán bộ, đảng viên dù ở cương vị công tác nào, nếu lười học tập, lười nghiên cứu nghị quyết, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chủ quan, nóng vội, bảo thủ không lắng nghe sự góp ý xây dựng… sẽ mắc phải những thiếu sót, hạn chế trong công tác và rồi những thiếu sót, hạn chế đó nếu không được phát hiện, uốn nắn kịp thời, kéo dài dẫn đến vi phạm, xảy ra những hệ lụy đáng tiếc. Do đó, muốn trở thành cán bộ tốt, từng cán bộ, đảng viên phải có tinh thần tự phê bình, tự chỉ trích thường xuyên theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong đó cần thực hiện thông qua một số công việc sau:

Thường xuyên học tập nghị quyết, chủ trương của Đảng

Nghị quyết, quy định, chỉ thị, kết luận… của Đảng (gọi chung là nghị quyết, chủ trương của Đảng) ra đời thể hiện định hướng phát triển đất nước, là một trong những phương thức lãnh đạo quan trọng của Đảng, thể hiện ý chí, vai trò lãnh đạo của Đảng đối với mọi lĩnh vực; nghị quyết, chủ trương của Đảng luôn thay đổi phù hợp với từng giai đoạn phát triển để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình phát triển, giàu mạnh và thịnh vượng. Việc học tập, quán triệt nghị quyết, chủ trương của Đảng là khâu đầu tiên, công việc thường xuyên, phải được thực hiện một cách nghiêm túc, nhằm giúp cho cán bộ, đảng viên nhận thức sâu sắc hơn về ý nghĩa, tầm quan trọng, những chủ trương, giải pháp lớn của Đảng trong công cuộc đổi mới đất nước; tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong tổ chức thực hiện, đảm bảo nghị quyết, chủ trương của Đảng đi vào thực tiễn cuộc sống.

Tại buổi làm việc ngày 02/10/2025, đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Bí thư Tỉnh ủy mong muốn đội ngũ cán bộ, công chức Cơ quan Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy thật sự gương mẫu, là tấm gương để cán bộ, công chức cơ quan, tổ chức, đơn vị khác noi theo

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra rằng “Một chủ trương của ta hôm nay đúng, hôm sau đã không hợp thời, nếu ta không tỉnh táo kiểm điểm những tư tưởng hành vi của ta để bỏ đi những cái quá thời, sai hỏng, nhất định ta sẽ không theo kịp tình thế, ta sẽ bị bỏ rơi”. Mọi sự vật, hiện tượng trong xã hội luôn có sự vận động biến đổi và phát triển, cán bộ, đảng viên cũng cần phải thay đổi phát triển phù hợp với xu thế phát triển chung đó, mà muốn theo kịp cùng với xu thế phát triển của xã hội, không có con đường nào khác là cán bộ, đảng viên phải tiếp cận cái mới, cái tiến bộ và bỏ đi những cái tụt hậu. Đơn cử trong bối cảnh các cấp, các ngành đang triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; việc chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu, yêu cầu khách quan và được triển khai đồng bộ, thống nhất, toàn diện trong tất cả các lĩnh vực công tác từ Trung ương đến cơ sở, điều đó đòi hỏi cán bộ, đảng viên phải thay đổi nhận thức, phải không ngừng học tập, tiếp cận công nghệ, nắm bắt và làm chủ công nghệ, từ đó ứng dụng công nghệ phù hợp với tình hình hoạt động chuyên môn của cơ quan, đơn vị, ngược lại nếu cán bộ, đảng viên không thay đổi, không học tập, tiếp cận cái mới sẽ bị tụt hậu.

 Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Đảng là gồm các đảng viên mà tổ chức nên. Mọi công việc của Đảng đều do đảng viên làm. Mọi nghị quyết của Đảng đều do đảng viên chấp hành. Mọi chính sách của Đảng đều do đảng viên mà thấu đến quần chúng. Mọi khẩu hiệu, mọi kế hoạch của Đảng đều do đảng viên cố gắng thực hiện”; do vậy, nếu cán bộ, đảng viên lười học tập, nghiên cứu, không nắm vững được nghị quyết, chủ trương của Đảng thì sẽ không thể thực hiện hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao và sẽ làm ảnh hưởng đến hoạt động chung của Đảng. Mặt khác, nếu cán bộ, đảng viên lười học tập nghị quyết, chủ trương của Đảng đây là biểu hiện của sự suy thoái về tư tưởng chính trị theo Nghị quyết số 04-NQ/TW, ngày 30/10/2016 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI “về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ”, quy định: Cán bộ, đảng viên lười học tập … chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước…; không chịu học tập, lắng nghe, tiếp thu ý kiến hợp lý của người khác…

Cán bộ, công chức Ngành kiểm tra đảng của tỉnh tập huấn các phần mềm chuyên ngành do Ủy ban Kiểm tra Trung ương tổ chức

Với tinh thần đó, mỗi cán bộ, đảng viên phải nêu cao tinh thần trách nhiệm của mình, có ý thức tự học tập, thường xuyên tiếp cận, cập nhật, học tập, nghiên cứu nghị quyết, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật Nhà Nước để nắm vững và thực hiện đúng đắn, sáng tạo, tạo sự chuyển biến rõ rệt về nhận thức, thống nhất ý chí và hành động, chung sức đóng góp xây dựng Đảng, đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ Đảng; đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch chống phá Đảng ta.

Thường xuyên tự phê bình, tự chỉ trích để phát triển

“Tự phê bình, tự chỉ trích” theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh được hiểu là việc cán bộ, đảng viên tự mình nhìn vào chính mình, tự kiểm nghiệm về mình trong cả nhận thức và hành động, tự suy ngẫm lại những công việc mình đã làm nhằm rút ra những kinh nghiệm hay để phát huy hoặc nhận ra những việc mình đã thực hiện chưa đầy đủ, chưa chặt chẽ, chưa phải là phương án tối ưu để từ đó tìm ra nguyên nhân, giải pháp để thời gian tới thực hiện tốt hơn, qua đó giúp bản thân từng bước hoàn thiện, phát triển hơn. 

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra rằng “Sau khi làm xong một công tác gì, hay sau mỗi ngày làm việc, cần phải tự mình kiểm điểm xem có chỗ nào nhầm lẫn, chỗ nào chưa đầy đủ, có được ưu điểm gì nên nhớ, được kinh nghiệm gì quý đáng ghi. Phải bỏ hẳn thái độ “xong việc thì thôi””. Để thực hiện điều đó, đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên phải luôn luôn có tinh thần tự phê bình bản thân, phải tự kiểm tra, tự soi rọi lại những công việc mình đã làm, kể cả những công việc dự kiến quyết định làm, cần phải suy nghĩ thấu đáo, nhìn từ nhiều khía cạnh trước khi đưa ra quyết định thực hiện để tránh xảy ra những thiếu sót, sai lầm đáng tiếc; nếu làm được những việc đó, chắc chắn rằng cán bộ, đảng viên sẽ đúc kết được những bài học kinh nghiệm hay, trong những quyết định của mình sẽ hạn chế mắc phải sai lầm tương tự. Thực tiễn đã chứng minh, những hạn chế, khuyết điểm nhỏ nếu không được nhận diện và có biện pháp uốn nắn kịp thời thì những hạn chế, khuyết điểm đó có thể tích tụ dần, từ khuyết điểm nhỏ thành khuyết điểm lớn, từ ít nghiêm trọng đến nghiêm trọng và cuối cùng dẫn đến vi phạm phải xử lý.

Tự phê bình, tự chỉ trích là công việc không khó, nhưng đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên phải bản lĩnh, có sự quyết tâm cao, ý chí và tinh thần trách nhiệm, sự tự trọng, vì mục đích tiến bộ cho bản thân; tự phê bình, tự chỉ trích ở đây là việc tự nguyện, tự giác thực hiện hằng ngày của mỗi cán bộ, đảng viên, giống như “rửa mặt hàng ngày”, chứ không phải chỉ thực hiện tự phê bình về những hạn chế, khuyết điểm của mình khi được tổ chức đảng yêu cầu, chỉ đạo thực hiện.

Trong giai đoạn đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình phát triển, giàu mạnh và thịnh vượng; đồng thời Đảng ta cũng đặt ra yêu cầu thực hiện xây dựng hệ thống chính trị thật sự tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng mới. Do đó mỗi cán bộ, đảng viên phải thường xuyên tự học tập, nghiên cứu và vượt qua khó khăn, luôn luôn có tinh thần cầu tiến bộ; muốn đạt được yêu cầu đó, trước tiên mỗi cán bộ, đảng viên phải thường xuyên tự phê bình, tự chỉ trích theo lời dạy của Hồ Chí Minh “Muốn thành cán bộ tốt, phải có tinh thần tự chỉ trích”./.