Kết quả nổi bật sau 20 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5

Thứ nhất, nhận thức của cấp ủy, tổ chức đảng, nhất là người đứng đầu về tầm quan trọng của công tác kiểm tra, giám sát được nâng lên rõ rệt, coi đây là phương thức quan trọng để nâng cao hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị cũng như xây dựng và chỉnh đốn Đảng: Ban Thường vụ Tỉnh ủy, các cấp ủy, tổ chức đảng và ủy ban kiểm tra các cấp đã kịp thời tổ chức quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc Nghị quyết Trung ương 5, các quy định, kết luận, hướng dẫn của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, hướng dẫn của Ủy ban Kiểm tra Trung ương về công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng… qua đó làm chuyển biến nhận thức đối với các cấp ủy đảng và cán bộ, đảng viên về vai trò, vị trí công tác kiểm tra, giám sát của Đảng trong tình hình mới; cấp ủy, thường trực cấp ủy quan tâm tạo điều kiện thuận lợi để ủy ban kiểm tra thực hiện nhiệm vụ, định kỳ làm việc với ủy ban kiểm tra nắm tình hình, kịp thời chỉ đạo, hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc giúp ủy ban kiểm tra thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Điều lệ Đảng; Thường trực Tỉnh ủy nói riêng đã có nhiều đổi mới trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác kiểm tra, giám sát của Đảng: Chỉ đạo Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy chủ trì phối hợp chặt chẽ với Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, Thanh tra tỉnh và các cơ quan tham mưu, giúp việc của Tỉnh ủy trao đổi thống nhất đối tượng, nội dung, đảm bảo có trọng tâm, trọng điểm, không chồng chéo, trước khi trình cấp thẩm quyền ban hành chương trình, kế hoạch kiểm tra, thanh tra, giám sát; Thường trực Tỉnh ủy làm việc hằng tuần với các cơ quan tham mưu, giúp việc của Tỉnh ủy nghe báo cáo tình hình, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc kịp thời; năm 2025 đồng chí Bí thư Tỉnh ủy trực tiếp làm việc 02 cuộc với Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy, dự chủ trì cuộc họp kiểm điểm đánh giá, xếp loại chất lượng đối với tập thể và thành viên Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy…

Thứ hai, ban hành hệ thống văn bản chuyên ngành công tác kiểm tra, giám sát, triển khai thống nhất, đồng bộ trong toàn Đảng bộ: Trên cơ sở các quy định, kết luận, hướng dẫn của Trung ương, Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp kịp thời xây dựng và ban hành hệ thống văn bản về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng chặt chẽ, phù hợp với tình hình công tác xây dựng Đảng của tỉnh, đơn cử như: Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành “Hệ thống mẫu nghiệp vụ công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng” dùng chung cho cấp ủy các cấp; quy trình xem xét, giải quyết khiếu nại kỷ luật đảng dùng chung cho cấp ủy tỉnh đến cấp ủy cơ sở; quy trình kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng, giải quyết tố cáo của chi bộ; quy chế phối hợp giữa ủy ban kiểm tra với cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị trong thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật của Đảng…

Đoàn kiểm tra của Ban Thường vụ Tỉnh ủy làm việc với Ban Thường vụ Đảng ủy xã Vĩnh Phước về kết quả triển khai, thực hiện Nghị quyết Đại hội nhiệm kỳ 2025-2030

Thứ ba, ủy ban kiểm tra các cấp đã có nhiều đổi mới, nỗ lực cố gắng hoàn thành khối lượng lớn công việc; chủ động xây dựng chương trình, kế hoạch kiểm tra, giám sát nhiệm kỳ, hằng năm đúng trọng tâm, sát với tình hình thực tế của từng địa phương, cơ quan, đơn vị và tổ chức triển khai, thực hiện đạt chỉ tiêu đề ra; chất lượng, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát từng bước được nâng cao, trong đó có nhiều vụ việc khó, phức tạp, nghiêm trọng đã được xem xét, kết luận rõ vi phạm và xử lý kịp thời: Tham mưu giúp cấp ủy các cấp kiểm tra 14.826 lược tổ chức đảng và 33.293 lược đảng viên, giám sát chuyên đề 4.018 lược tổ chức đảng và 4.392 lược đảng viên; ủy ban kiểm tra các cấp kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm 366 lược tổ chức đảng và 2.581 lược đảng viên; kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng đối với 7.982 lược tổ chức đảng; giám sát chuyên đề 1.864 lược tổ chức đảng và 2.602 lược đảng viên; giải quyết tố cáo đối với 48 lược tổ chức đảng và 1.388 lược đảng viên; kiểm tra việc thu chi tài chính, thu nộp, quản lý và sử dụng đảng phí đối với 6.804 lược tổ chức đảng và 11.438 lược đảng viên... Qua kiểm tra, giám sát, đã kịp thời đánh giá đúng ưu điểm, phát hiện nhân tố mới để nhân rộng; những thiếu sót, khuyết điểm, hạn chế, yếu kém, để khắc phục, chấn chỉnh, điều chỉnh cho phù hợp. Kịp thời xử lý kỷ luật nghiêm minh và công khai các trường hợp vi phạm đã có tác dụng răn đe, cảnh tỉnh, phòng ngừa vi phạm, góp phần đấu tranh, phòng ngừa, ngăn chặn có hiệu quả suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ; bên cạnh đó thông qua công tác kiểm tra, giám sát đã giúp các cấp ủy, tổ chức đảng lãnh đạo, chỉ đạo có hiệu quả hơn công tác xây dựng Đảng và thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn vị, giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, đoàn kết nội bộ.

Cán bộ, công chức Cơ quan Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy dự Lễ ra mắt Trung tâm điều hành giám sát, kiểm tra trên môi trường số (Ủy ban Kiểm tra Trung ương tổ chức)

Thứ tư, tăng cường nghiên cứu, tổng kết thực tiễn công tác kiểm tra giám sát, kỷ luật đảng góp phần giải đáp các vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra: Tổ chức nhiều cuộc hội thảo, tọa đàm chuyên đề về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng, qua đó, nâng cao khả năng nhận diện các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến ”, “tự chuyển hóa ” và trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên về công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; đồng thời, rút ra những kinh nghiệm, đề ra giải pháp, cách làm hay, mới, khoa học, phù hợp để vận dụng trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện, nâng cao chất lượng, phát huy hiệu lực, hiệu quả trong công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng, cụ thể: (1) “Nhận diện những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, tự diễn biến, tự chuyển hóa, góp phần xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh trong giai đoạn hiện nay”; (2) “Nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, giám sát trên địa bàn tỉnh Cà Mau”; (3) “Nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, giám sát”; (4) “Những khó khăn vướng mắc trong công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng; giải pháp thực hiện trong thời gian tới”; (5) “Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác nắm tình hình, kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng trong Đảng bộ Công an tỉnh và đảng bộ công an huyện, thành phố Cà Mau”…

Thứ năm, chú trọng chăm lo kiện toàn ủy ban kiểm tra, tổ chức bộ máy cơ quan ủy ban kiểm tra: Cấp ủy các cấp quan tâm kiện toàn tổ chức, bộ máy cơ quan ủy ban kiểm tra các cấp và xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm tra đủ về số lượng, bảo đảm về chất lượng, có bản lĩnh, nhất là bố trí cán bộ kiểm tra các xã, phường và đảng ủy trực thuộc Tỉnh ủy khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp. Hiện nay Cơ quan Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy có 32 cán bộ, công chức, người lao động; có 68 ủy ban kiểm tra đảng ủy trực thuộc Tỉnh ủy với 295 thành viên; có 155 ủy ban kiểm tra đảng ủy cơ sở với 465 thành viên. Thực hiện nghiêm chủ trương của Trung ương, đã sắp xếp, bố trí đồng chí Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy và chủ nhiệm ủy ban kiểm tra đảng ủy trực thuộc Tỉnh ủy không phải là người địa phương (đạt tỉ lệ 100%); phối hợp với Ủy ban Kiểm tra Trung ương tổ chức lớp bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên sâu về công tác kiểm tra, giám sát của Đảng năm 2025 cho cán bộ kiểm tra các cấp trong tỉnh, qua đó kịp thời giúp cán bộ, công chức Ngành kiểm tra Đảng của tỉnh nắm vững nghiệp vụ, các quy định, quy trình về công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng, thích ứng với yêu cầu đổi mới công tác kiểm tra, giám sát của Đảng.

Những bài học kinh nghiệm

Nhìn lại chặng đường 20 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5, công tác kiểm tra, giám sát của Đảng bộ tỉnh tiếp tục gặt hái được nhiều kết quả quan trọng, góp phần xây dựng Đảng bộ tỉnh ngày càng trong sạch, vững mạnh. Qua đó, rút ra một số bài học kinh nghiệm:

Một là, phải tuyên truyền, quán triệt sâu rộng, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động của các cấp ủy, tổ chức đảng, ủy ban kiểm tra các cấp và cán bộ, đảng viên, trước hết là người đứng đầu cấp ủy về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng; nâng cao vai trò, trách nhiệm của cấp ủy trong việc lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng.

Hai là, cấp ủy, tổ chức đảng, nhất là người đứng đầu phải nhận thức đúng, đầy đủ về tầm quan trọng công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, từ đó đề ra giải pháp lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện có hiệu quả ở cấp mình; đồng thời, phát huy vai trò của ủy ban kiểm tra trong việc tham mưu cấp ủy xây dựng chương trình, kế hoạch kiểm tra, giám sát có trọng tâm, trọng điểm, phục vụ tốt yêu cầu, nhiệm vụ chính trị của đảng bộ.

Ba là, phát huy tốt vai trò của cấp ủy, tổ chức đảng, ủy ban kiểm tra các cấp trong việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 5; lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát có sự linh hoạt, nhạy bén, vận dụng sáng tạo và có sự thống nhất cao từ trong cấp ủy đảng, sự phối hợp chặt chẽ giữa ủy ban kiểm tra, các cơ quan tham mưu, giúp việc của cấp ủy và các cơ quan, đơn vị có liên quan trong thực hiện kiểm tra, giám sát, kịp thời xử lý cán bộ, đảng viên, nhằm ngăn chặn vi phạm khi còn manh nha.

Bốn là, công tác kiểm tra, giám sát phải kết hợp “xây với chống”, lấy “xây” làm chính, đồng thời gắn với việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh theo chủ đề hằng năm. Định kỳ sơ kết, tổng kết việc thực hiện công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng để rút ra những bài học kinh nghiệm, cũng như phát hiện những bất cập, những vấn đề mới nảy sinh để kịp thời chỉ đạo chấn chỉnh, sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.

Năm là, thực hiện phối hợp đồng bộ, hiệu quả giữa công tác kiểm tra, giám sát của Đảng với công tác thanh tra, giám sát của Nhà nước, tổ chức chính trị xã hội; chuyển trọng tâm từ “xem xét, xử lý” sang “phòng ngừa, cảnh báo từ sớm, từ xa, ngày từ cấp cơ sở”; không để “khoảng trống”, “vùng tối” mà công tác kiểm tra, giám sát của Đảng không vươn tới được, đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát với tinh thần quyết tâm cao, ngay từ tổ chức cơ sở đảng, từ chi bộ.

Thực hiện công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng là công việc thường xuyên, khó khăn, phức tạp và lâu dài; với những kết quả đạt được, cùng bài học kinh nghiệm rút ra sau 20 năm triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 là cơ sở để tin rằng, với quyết tâm chính trị cao của toàn Đảng bộ, sự vào cuộc quyết liệt, trách nhiệm, đồng bộ của các cấp ủy, tổ chức đảng, ủy ban kiểm tra các cấp, công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng của Đảng bộ tỉnh thời gian tới sẽ tiếp tục đạt được nhiều kết quả tích cực, mạnh mẽ, chuyển biến rõ rệt hơn nữa, góp phần quan trọng thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025-2030, xây dựng Đảng bộ tỉnh ngày càng trong sạch, vững mạnh./.