Tham mưu xây dựng, ban hành quy chế làm việc của ủy ban kiểm tra

Việc tham mưu giúp cấp ủy cùng cấp xây dựng, ban hành quy chế làm việc của ủy ban kiểm tra là nhiệm vụ theo quy định thi hành Điều lệ Đảng; quy chế làm việc là văn bản cụ thể hóa các nguyên tắc, quy định của Điều lệ Đảng, của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng thành các nguyên tắc, chế độ hoạt động để ủy ban kiểm tra và thành viên ủy ban kiểm tra thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm, chế độ công tác và mối quan hệ phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ; đồng thời giúp cấp ủy, tổ chức đảng, đảng viên giám sát hoạt động của ủy ban kiểm tra và thành viên ủy ban kiểm tra trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền theo quy định, quy chế làm việc.

Quang cảnh Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030

Thời gian qua, thông qua công tác kiểm tra, giám sát đã phát hiện một số cấp ủy xây dựng, ban hành quy chế làm việc của ủy ban kiểm tra có một số nội dung chưa đúng theo quy định, phổ biến như: (1) Cấp ủy chậm ban hành quy chế làm việc của ủy ban kiểm tra hoặc chưa kịp thời sửa đổi, bổ sung, điều chỉnh quy chế làm việc, nhiệm vụ, quyền hạn của ủy ban kiểm tra phù hợp với quy định mới của Đảng; (2) Quy chế làm việc có nội dung chưa đúng thẩm quyền, chưa chặt chẽ, chưa quy định đầy đủ, cụ thể thẩm quyền theo quy định của Trung ương và các quy định có liên quan; (3) Việc phân định nhiệm vụ, quyền hạn của tập thể ủy ban kiểm tra và thành viên ủy ban kiểm tra, mối quan hệ công tác với tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị có liên quan chưa đầy đủ, rõ ràng, chặt chẽ...

Hiện nay, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành quy chế làm việc mẫu cho tỉnh ủy, thành ủy, cấp ủy cấp trên cơ sở và chưa có mẫu quy chế làm việc cho ủy ban kiểm tra các cấp; để công tác tham mưu, xây dựng quy chế làm việc của ủy ban kiểm tra đầy đủ, đúng theo quy định, khi tham mưu xây dựng ủy ban kiểm tra cần bám sát Quy định số 296-QĐ/TW, ngày 30/5/2025 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng và Hướng dẫn số 08-HD/TW, ngày 10/6/2025 của Ban Bí thư Trung ương Đảng thực hiện một số nội dung Quy định số 296-QĐ/TW, ngày 30/5/2025 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng (trong đó lưu ý thể hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và thẩm quyền kỷ luật, đình chỉ sinh hoạt đảng của ủy ban kiểm tra…); Kết luận số 05-KL/TW, ngày 03/6/2021 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 50-CT/TW của Bộ Chính trị trong công tác phát hiện, xử lý vụ việc, vụ án tham nhũng; Quy định số 131-QĐ/TW, ngày 27/10/2023 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng và trong hoạt động thanh tra, kiểm toán; quy định của cấp ủy cùng cấp về phân cấp quản lý cán bộ; đồng thời bám sát, vận dụng linh hoạt quy chế làm việc của ủy ban kiểm tra cấp trên trực tiếp...

Song song với việc tham mưu xây dựng quy chế làm việc, ủy ban kiểm tra các cấp cần chủ động tham mưu giúp cấp ủy rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định, quy chế, quy trình có liên quan đến công tác kiểm tra, giám sát nhằm đảm bảo phù hợp, đồng bộ với các quy định hiện hành của Trung ương, tổ chức đảng cấp trên.

Phân công nhiệm vụ cho thành viên ủy ban kiểm tra

Theo quy định của Điều lệ Đảng, ủy ban kiểm tra hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách; do đó ủy ban kiểm tra cần chủ động phân công thành viên ủy ban kiểm tra phụ trách một hoặc một số lĩnh vực, đơn vị, địa bàn công tác và chịu trách nhiệm trước ủy ban kiểm tra về nhiệm vụ được phân công theo quy định của Điều lệ Đảng, quy chế làm việc của ủy ban kiểm tra.

Mặt khác, khi được phân công nhiệm vụ và được giao phụ trách địa bàn, lĩnh vực, thành viên ủy ban kiểm tra mới có quyền giám sát thường xuyên đối với tổ chức đảng, đảng viên thuộc địa bàn việc thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, quy định, kết luận, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và nhiệm vụ của các tổ chức, đảng viên, cung cấp cơ sở dữ liệu để ủy ban kiểm tra tham mưu với cấp ủy lãnh đạo, chỉ đạo, đưa ra các quyết định, chủ trương phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương, cơ quan, đơn vị.

Đảng bộ Cơ quan Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy tổ chức Hội nghị triển khai nghị quyết của Đảng ủy các cơ quan đảng tỉnh

Cùng với việc phân công nhiệm vụ thành viên ủy ban kiểm tra, ủy ban kiểm tra cần sớm cụ thể hóa Quy chế số 08-QC/UBKTTW, ngày 08/10/2025 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương về công tác địa bàn, nhằm giúp thành viên ủy ban kiểm tra thực hiện đúng trách nhiệm, nguyên tắc làm việc và mối quan hệ công tác... tại địa bàn được phân công phụ trách.

Xây dựng chương trình kiểm tra, giám sát toàn khóa và hằng năm

Công tác kiểm tra, giám sát là những chức năng lãnh đạo của Đảng, là nhiệm vụ trực tiếp, thường xuyên của toàn Đảng; để thực hiện tốt nhiệm vụ kiểm tra, giám sát, cấp ủy, ủy ban kiểm tra và các tổ chức đảng phải xây dựng chương trình kiểm tra, giám sát toàn khóa, hằng năm và tổ chức thực hiện. Trên tinh thần đó, ủy ban kiểm tra có trách nhiệm chủ trì phối hợp với các cơ quan tham mưu, giúp việc của cấp ủy và các tổ chức đảng có liên quan tham mưu giúp cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy cùng cấp xây dựng chương trình kiểm tra, giám sát toàn khóa và hằng năm; đồng thời phải xây dựng chương trình kiểm tra, giám sát toàn khóa và hằng năm của ủy ban kiểm tra cấp mình.

Việc xây dựng chương trình kiểm tra, giám sát phải bám sát quy định của của Trung ương về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng; yêu cầu, nhiệm vụ chính trị, công tác xây dựng Đảng và tình hình thực tế các vấn đề đặt ra, đặc biệt là các vấn đề phát sinh, nổi cộm, tình hình vi phạm, dấu hiệu vi phạm; các lĩnh vực, địa bàn dễ xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong thời gian qua và hiện tại; cũng như thực hiện chỉ đạo của cấp ủy, ủy ban kiểm tra cấp trên. Chương trình kiểm tra, giám sát toàn khóa phải bao quát được cả nhiệm kỳ với số lượng các cuộc kiểm tra, giám sát cụ thể cho hằng năm trong nhiệm kỳ. Chương trình kiểm tra, giám sát hằng năm phải trên cơ sở chương trình kiểm tra, giám sát toàn khóa và tình hình thực tiễn của từng năm, có thể hoán đổi giữa các năm nhằm đảm bảo thực hiện hoàn thành chương trình kiểm tra, giám sát toàn khóa.

Chương trình kiểm tra, giám sát phải đảm bảo đúng phương châm của công tác kiểm tra, giám sát là: giám sát mở rộng, kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm; kiểm tra, giám sát tổ chức đảng phải gắn với trách nhiệm người đứng đầu; đối với cấp ủy cần tập trung kiểm tra, giám sát theo Điều 30 Điều lệ Đảng, trong đó lưu ý kiểm tra, giám sát để phục vụ việc lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, ban thường vụ và thường trực cấp ủy, thức đẩy việc thực hiện các chủ trương, nhiệm vụ, chương trình lớn nhằm thực hiện thắng lợi các nghị quyết của cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy, nhất là nghị quyết đại hội. Đối với chương trình kiểm tra, giám sát của ủy ban kiểm tra tập trung vào việc thực hiện toàn diện các nhiệm vụ theo quy định của Điều 32 Điều lệ Đảng, trong đó triển khai thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng: Chuyển trọng tâm từ kiểm tra, xử lý sang cảnh báo, phòng ngừa để chủ động phát hiện từ sớm, từ xa, ngăn chặn, không để khuyết điểm kéo dài thành vi phạm, vi phạm nhỏ tích tụ thành vi phạm lớn, từ ít nghiêm trọng trở thành nghiêm trọng.

Tin rằng, với những nội dung chia sẻ nêu trên sẽ giúp cho ủy ban kiểm tra các cấp trong tỉnh tham mưu cấp ủy lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện toàn diện công tác kiểm tra, giám sát theo quy định của Điều lệ Đảng và giúp ủy ban kiểm tra các cấp hoạt động đảm bảo đúng nguyên tắc, quy trình, quy định, từng bước nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng trong thời gian tới./.